Bu etçil bitki bazı kemirgenlere klozet görevi görecek şekilde evrimleşti

Nepenthes rajah, diğer adıyla sürahi bitkisi, yakın akrabalarının aksine böcekleri yutarak değil, besin bakımından zengin dışkıları sindirerek hayatta kalmaktadır.

Bu etçil bitki bazı kemirgenlere klozet görevi görecek şekilde evrimleşti
Bu etçil bitki bazı kemirgenlere klozet görevi görecek şekilde evrimleşti

Borneo'nun dağlık ormanlarında hiçbir atık israf olmaz, bu şey dışkı dahi olsa. Burada, dünyanın en büyük etçil bitkisi,  Tupaia montana (Sivri sincapçıklar) adlı kemirgen için bir tür özelleştirilmiş ortam haline gelmiştir.

Nepenthes rajah, diğer adıyla sürahi bitkisi, yakın akrabalarının aksine böcekleri yutarak değil, besin bakımından zengin dışkıları sindirerek hayatta kalmaktadır. Dünyadaki en tuhaf ve şaşırtıcı bitkilerden biri olan sürahi bitkisinin haznesi yaklaşık 2 litre su tutabilir ve yüksek miktarda nektar salgılarlar. Keşfedilmesinin üzerinden 150 yıl geçmiş olmasına karşın, ancak son 10 yıldır bu nektarın tam olarak ne işe yaradığı bilim insanlarınca anlaşılmaya başlamıştır.

Araştırmacılara göre bu nektar ile sivri sincapçıkların bitkiye gelerek beslenmesi özendirilmektedir. Bu sayede beslenen sincapçıkların dışkısı haznede biriktirilmektedir. Bu da sürahi bitkisini bir nevi beslenme ve dışkılama istasyonuna dönüştürmektedir.

Yapılan video gözlemleri, sincapçıkların sürahi bitkilerine zıpladığını ve nektarı sürahi bitkinin kapaksı yaprağından yaladığını, bu sırada da bulunduğu bölgeyi küçük dışkılarla işaretlediğini ortaya çıkarmıştır. Bunu David Attenborough tarafından çekilen aşağıdaki videoda görebilirsiniz.

Sivrisineklerin az olduğu bir bölgede, bu etobur bitkinin eşsiz bir evrimsel yol izlediği görülüyor. Diğer sürahi bitkilerinden farklı olarak N. rajah, özellikle delikli ve kaygan olmayan bir ağız kenarına sahip olup, bu özelliğiyle sincapçıkların daha iyi tutunmasını ve içeri düşmeden daha uzun süre beslenmesini sağlar. Aynı zamanda, bu sürahi bitkisinin evrimsel süreçte değişen şekli, sincapçıkların bıraktığı dışkının yağmur suları ve yer çekimi sayesinde kolaylıkla haznenin diplerine gitmesini sağlamıştır.

Kulağa garip gelse de bitkinin bu iştahı bir anomali değildir. Farklı bir sürahi bitkisi olan N. hemsleyana, yünlü yarasalar için bir barınak olmakla birlikte onların dışkılarıyla beslenmektedir.