Kosta Rika'nın Gizemli Taş Küreleri

Kosta Rika'da bulunan yuvarlak gizemli taş kürelerin tarihi M.S. 600 tarihine dayanıyor. Peki bu küreler neden bu kadar gizemli?

Kosta Rika'nın Gizemli Taş Küreleri
Kosta Rika'nın Gizemli Taş Küreleri

Kosta Rika'nın taş küreler (veya taş topları), Kosta Rika'da, Diquís Deltası'nda ve Isla del Caño'da bulunan üç yüzü aşkın petrosfer çeşididir. Yerel olarak, Las Bolas (kelime anlamıyla Toplar) olarak bilinirler. Küreler yaygın olarak soyu tükenmiş Diquís kültürüne atfedilir ve bazen Diquís Küreleri olarak anılır. Isthmo-Kolombiya bölgesinin en iyi bilinen taş heykelleridir. Şeflerin evlerine yaklaşım doğrultusunda yerleştirildikleri düşünülmektedir ancak bunların önemi belirsizliğini korumaktadır.

Bir Orta Amerika ülkesi olan Kosta Rika'da 1930 yıllarında muz tarlalarında çalışan bir meyve şirketinin işçileri, tarlalarda meyve toplarken ormanın zemininde gömülü olan büyük taş küreleri çıkarmaya başladılar. Bulunan bu taş küreler, hükümet binalarının ön bahçelerinde, zengin alıcıların evlerinde ve Kosta Rika'da ki meyve şirketlerinin sahiplerinin evlerinde süs olarak kullanıldı. Kürelerin bulunduğu birçok alan daha fazla araştırıldı ve devamı bulunmak istendi. Gizli bir şekilde define arayışı olan hazine avcısı tarafından bulunan taş küreler dinamitlenerek patlatıldı. Yetkililer müdahale edene kadar onlarca taş kayboldu ya da patlatıldı.

Geçtiğimiz yıllar içerisinde yaklaşık 300 taş Diquit Deltası'nda çıkartıldı. Küreler birkaç santimetre çapından 2 metreden fazla çapa kadar büyüklük değişimi gösteriyor. 15 ton kadar ağırlığa sahipler. Bazıları orijinal keşfedilmiş yerlerinde bozulmamış bir şekilde kalırken diğerleri erozyon, yangınlar ve vandalizm nedeniyle ya taşındı ya da hasar gördü.

Taşların M.S. 600 yıllarında oyulduğuna inanılıyor fakat birçoğunun tarihi M.S. 1000 yıllarına dayanıyor. Bilim insanları, taşlarının yaşlarının anlaşılmasının zor olduğunu dile getiriyor. Küreler, bulundukları arkeolojik bulgulardan biri olan seramik stilleri ve karbonlar ile ilişkilendirilmiştir. Bu bulgulardan yola çıkarak tarih verilmiştir ancak bu, kürenin ne zaman kullanıldığı ve ne zaman yapıldığı bilgisini vermez. Taş küreler, bir çok farklı kültürden esintiler ile bulunduğu için daha da karmaşık durum oluşturmuştur.

Kürelerin, Kosta Rika'da 700 CE ve 1530 CE arasında gelişen Diquis kültürüyle bağlantılı olması mümkün, ancak bu doğrulanamıyor. Bu küreleri kim yarattıysa ya da yaptıysa, cilalı yüzeylerini yapacak kadar tecrübeli olduğu kesin.

Kürelerin amacına gelince, arkeologlar bu küreleri çevreleyen bol spekülasyon olmasına rağmen, hala eşit derecede şaşkın durumdalar. Ancak her zaman bir uzaylı bağlantısı olduğuna inanan bilim insanları bulunuyor. Birçok bilim insanı bu sorunun cevabını vermekten kaçınıyorlar. Yani hala gizem çözülebilmiş değil.

Haziran 2014 tarihinde, Diquís Şehrindeki Kolomb Öncesi Şeflik Yerleşimleri ve Taş Küreler, UNESCO tarafından bir Dünya Mirası olarak listelenmiş bulunuyor.