Jump to content
Bilim Forum

Kanın rengi kırmızı peki neden damarda mavi-mor görünüyor?

Önerilen İletiler

Derimiz kesildiğinde ya da burnumuz kanadığında, kanı kırmızı renkli görürken neden derimizin altındaki damarları mavi-mor renkli görürüz ?

Hemoglobin-F-Yuksekligi-48-1.jpg

Bunun sebebi en temel anlatımıyla kırmızı kan hücrelerinin onlara farklı renk veren bir molekül madde içermesi ile alakalıdır.

Kırmızı kan hücreleri, vücudumuzdaki oksijeni bağlayan ve ileten “hemoglobin” adı verilen bir molekülü içerir. Hemoglobin, her biri heme (demir ihva eden kısım) adı verilen ilave halka şeklinde kimyasal bir yapıya bağlanan dört protein zincirinden oluşur.

Kırmızı kan hücrelerimiz hemoglobindeki heme grupları nedeniyle kırmızıdır.

Kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobin molekülündeki protein zincirleri genlerimiz tarafından kodlanır. Globin genlerindeki mutasyonlar talasemi ve orak hücre hastalığı gibi hastalıklara neden olabilir.

Oksijeni bağlamak için, her bir protein zinciri, bir hemoglobin molekülü başına maksimum dört oksijen molekülünün bağlanmasını sağlayan bir heme grubuna bağlanır.

Heme’nın merkezinde demir bir molekül bulunur. Demir, heme’nin kırmızı-kahverengi görünmesini sağlar. Peki ya demir farklı bir metal için değiştirilirse?

Örneğin soğukkanlı hayvanlarda kan mavi görünür, çünkü bakır atomlar halkanın merkezine oturur ve oksijene bağlanır.

Peki neden damarlarımız mavi görünüyor?

Bu bir yanılsamadır; damarlar aslında beyaz-pembe. Gözlerimizle gördüğümüz mavi renk , kanın, damarın, cildin ve rengini görmemizi sağlayan tüm etkenlerin sonucudur.

Blog bölümünde Ezgi tarafından kaleme alınmıştır.


Bilim ile kalın!

İletiyi paylaş


İletiye bağlantı
Sitelerde Paylaş

Sohbete sen de katıl

Dilersen hemen kayıt olabilir ya da hemen bilgilerini girip yorum yapabilirsin Eğer bir hesabın varsa giriş yaparak üyeliğinle yorumlayabilirsin

Misafir
Bu konuyu yanıtla

×   Yapıştırdığınız içerik biçimlendirme içeriyor.   Biçimlendirmeyi Temizle

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Editör içeriğini temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


  • Konuyu Görüntüleyenler   0 kullanıcı

    Sayfayı görüntüleyen kayıtlı kullanıcı bulunmuyor.

  • Konular

  • Etiket tabanlı benzer içerikler

    • Yazan: Tolga Aköğretmen
      Vücut dışındaki kanı gördüğünüzde kırmızı, damarlar ise mavidir, peki neden?

      İnsan kanı, Hemoglobin protein aktivitesinden (dolaşım sisteminiz boyunca oksijen taşıması açısından çok önemi olan ve hem olarak adlandırılan kırmızı renkli bir bileşik) dolayı kırmızıdır.
      Hem, oksijen taşıyan bir demir atomundan oluşur. Bu molekül, oksijeni akciğerlerden vücudun diğer bölümlerine taşır.
      Kimyasallar, yansıttıkları ışığın dalga boylarına dayanarak gözlerimize özel renkler gösterirler. Oksijene bağlı hemoglobin mavi-yeşil ışığı emer, bu da gözlerimize yansıyan kırmızı-turuncu ışık, kırmızı görünür.
      Bu yüzden oksijen demire bağlandığında kan, parlak kiraz kırmızısı rengine dönüşür. Oksijen bağlı olmadan, kan koyu kırmızı bir renktir.
      Potansiyel olarak ölümcül bir gaz olan karbon monoksit (CO), oksijenden 200 kat daha güçlü bir bağ ile heme bağlanabilir. CO, oksijenin yerinde olursa, hemoglobine bağlanamaz ve bu da ölüme sebep olabilir. (Örneğin; Soba zehirlenmeleri)
      Bazen kan cildimiz boyunca mavi görünebilir. Damarlarımızda kanın mavi olduğunu duymuş olabilirsiniz. Çünkü; akciğerlere geri döndüğünde oksijen eksikliği vardır. Ama bu yanlış; insan kanı asla mavi değildir.
      Damarların mavimsi rengi sadece bir optik yanılsamadır. Mavi ışık, kırmızı ışık kadar dokuya nüfuz etmez. Kan damarı yeterince derin olursa, gözleriniz, kırmızı dalga boylarında kanın kısmi emiliminden dolayı kırmızı yansıyan ışıktan daha fazla mavi görür. Fakat hayvan dünyasında başka yerlerde mavi kan elbette bulunmaktadır. Kalamar ve at nalı yengeçleri gibi hayvanlarda yaygındır; kanı oksijen taşımak için bir bakır (Cu) atomu içeren, hemosiyanin denilen bir kimyasal maddeye dayanır. Diğer hayvanlarda da yeşil, açık ve hatta mor kan görülür. Bu farklı kan türlerinin her biri, kullandığımız hemoglobin yerine oksijeni taşımak için farklı bir molekül kullanır.
      Zamanla, kırmızıya dökülen dökülen kan, kurudukça daha koyu ve koyulaşır ve hemoglobin, methemoglobin adı verilen bir bileşiğe ayrılır. Zaman geçtikçe, kurutulmuş kan değişmeye devam eder, hemichrome denen başka bir bileşik sayesinde daha da karanlıklaşır. Bu sürekli kimyasal ve renk değişimi, adli bilim adamlarının bir suç mahallinde bir kan damlasının kalma zamanını belirlemesine izin verir.
       

Hakkımızda

Sitemiz bir "Günlük" olarak derleme yayın, yorum, diyalog ve yazılara vermektedir. Güncel bilim haberleri ve gelişmelere ek olarak özellikle sosyal medyada gözden kaçan, değerli gördüğümüz tüm içeriğe kaynak ve atıflar dahilinde sitemizde yer vermekteyiz.

Bu sitede verilen bilgilerin kullanım sorumluluğu tümüyle kullanıcıya aittir. Sayfalarımızda yer alan her türlü bilgi, görsel ve doküman sadece bilgilendirmek amacıyla verilmiştir.

×
×
  • Yeni Oluştur...